Urząd Gminy — wykaz urzędów w Polsce

Co załatwisz w urzędzie gminy

Urząd gminy to podstawowa instytucja samorządu w Polsce — obsługuje sprawy mieszkańców najbliżej ich domu. Na czele stoi wójt (w gminie wiejskiej), burmistrz (w gminie miejskiej lub miejsko-wiejskiej) albo prezydent miasta. W urzędzie gminy załatwisz zameldowanie i wymeldowanie, wyrobisz dowód osobisty, wystąpisz o odpis aktu stanu cywilnego, rozliczysz podatki i opłaty lokalne, zgłosisz działalność gospodarczą i uzyskasz zaświadczenia oraz zezwolenia, na przykład na sprzedaż alkoholu.

Sprawy obsługują wyspecjalizowane komórki: referat ewidencji ludności, urząd stanu cywilnego, referat podatków i opłat lokalnych oraz referat działalności gospodarczej. W mniejszych gminach jedna osoba prowadzi kilka z nich, dlatego warto wcześniej sprawdzić, na kiedy umówić wizytę i do którego pokoju się zgłosić.

Czego NIE załatwisz w urzędzie gminy

Nie każda sprawa urzędowa należy do gminy. Rejestracja pojazdu, wydanie prawa jazdy, nadanie numeru PKK i karty parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami to zadania starostwa powiatowego albo urzędu miasta na prawach powiatu — czyli wydziału komunikacji, nie gminy. Wyjątek dotyczy wyłącznie miast na prawach powiatu, gdzie gmina wykonuje zadania powiatu.

Podatkiem dochodowym i VAT zajmuje się urząd skarbowy, świadczeniami i zasiłkami — ośrodek pomocy społecznej, rejestracją bezrobotnych i ofertami pracy — powiatowy urząd pracy, a kontrolą sanitarną — sanepid.

Meldunek i dowód osobisty

Zameldowanie i wymeldowanie są bezpłatne. Zameldować możesz się na pobyt stały lub czasowy, osobiście w urzędzie albo online przez ePUAP lub aplikację mObywatel. Do zameldowania potrzebny jest dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość. Zaświadczenie o zameldowaniu to już osobna sprawa — kosztuje 17 zł opłaty skarbowej.

Dowód osobisty wyrobisz bezpłatnie w każdej gminie, niezależnie od miejsca zameldowania. Wniosek składasz osobiście (od 18. roku życia wymagany jest odcisk palca) albo online; na odbiór dokumentu czeka się zwykle około 1–2 tygodni.

Akty stanu cywilnego

Urząd stanu cywilnego w gminie wydaje odpisy aktów urodzenia, małżeństwa i zgonu oraz przyjmuje oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński. Odpis skrócony aktu kosztuje 22 zł, a odpis zupełny 33 zł. Sprawy z zakresu USC znajdziesz w kategorii urząd stanu cywilnego.

Podatki i opłaty lokalne

Gmina ustala i pobiera podatki lokalne: od nieruchomości, rolny i leśny, a także opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli kupujesz dom, mieszkanie lub działkę, w ciągu 14 dni złóż w urzędzie gminy druk IN-1 (Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych) wraz z odpowiednim załącznikiem. Jeśli w kolejnych latach nic się nie zmienia, formularza już nie składasz.

Podatek od nieruchomości płacisz w czterech ratach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Gdy roczny podatek jest niższy niż 100 zł, zapłacisz całość w terminie pierwszej raty, a jeśli nie przekracza 11,80 zł, urząd nie wystawi nawet decyzji. Opłatę wnosisz w kasie gminy, przelewem albo u inkasenta. Wysokość podatku zależy od uchwały rady gminy, dlatego stawki mogą się różnić między gminami.

Gmina pobiera też opłatę skarbową za część czynności: wydanie zaświadczenia i złożenie pełnomocnictwa to 17 zł, a potwierdzenie kopii za zgodność z oryginałem — 5 zł za każdą zaczętą stronę.

Godziny otwarcia i kontakt

Godziny otwarcia ustala każda gmina osobno. Najczęściej urząd pracuje od poniedziałku do piątku, z jednym dniem wydłużonym — zwykle do godziny 17:00, żeby mieszkańcy mogli załatwić sprawy po pracy. Część gmin przyjmuje interesantów tylko w wyznaczonych godzinach, a kasa i urząd stanu cywilnego mają osobne godziny pracy.

Numer telefonu, adres, godziny otwarcia i odpowiedzi na najczęstsze pytania znajdziesz na karcie każdego urzędu — na liście placówek poniżej. W skorowidzu adresów miejskich zebrano też instytucje działające w danym mieście: Poznań, Wrocław, Olsztyn, Konin.

Jak załatwić sprawę bez wizyty

Wiele spraw gminnych załatwisz online — przez profil zaufany w systemie ePUAP albo w aplikacji mObywatel. Przez internet zameldunek, wniosek o dowód osobisty czy zgłoszenie firmy w CEIDG złożysz bez wychodzenia z domu. Wpis do CEIDG jest przy tym bezpłatny. Jeśli nie masz profilu zaufanego, założysz go w urzędzie gminy lub przez bankowość online.